Navigatie en titel overslaan

Mijn opa was lid van de NSB, waar kan ik informatie over hem vinden?

Het zoeken op de naam van uw grootvader in de Wegwijzer zal waarschijnlijk geen resultaat geven (zie ook 'Hoe vind ik informatie over mijn familielid?'). Personen die lid waren geweest van de NSB kregen na de oorlog te maken met justitie. Dit geldt ook voor personen die lid waren van andere nationaalsocialistische organisaties, die collaboreerden met de bezetter of bij de Waffen SS hadden gediend. U kunt uw zoektocht in dit geval het beste starten door het thema Nasleep en vervolgens het subthema Internering, onderzoek en rechtspraak aan te klikken. Daar vindt u bijvoorbeeld onder het Nationaal Archief het archief van het Ministerie van Justitie: Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR). Dit archief bevat ruim een half miljoen dossiers die betrekking hebben op tenminste 310.000 verdachten. Het betreft opsporingsdossiers, dossiers van het openbaar ministerie en berechtingsdossiers. Bij de informatie over het archiefblok leest u dat het archief beperkt openbaar is. De voorwaarden voor inzage staan in de inventaris vermeld. Via het aanklikken van de link komt u bij de inventaris. Bij het archiefblok staan ook de contactgegevens van de beherende instelling, het Nationaal Archief, vermeld. Op de website van het Nationaal Archief vindt u via het kopje Archieven/Introductie/Actueel/Het raadplegen van oorlogsarchieven aanvullende informatie over inzage van het CABR.

Behalve de naoorlogse rechtspleging zijn er nog andere mogelijkheden om iets over uw grootvader te weten te komen. In de Wegwijzer vindt u namelijk ook andere archieven waarin informatie over de NSB en politieke delinquenten te vinden is. Zo treft u als u op het thema NSB zoekt bijvoorbeeld bij het NIOD het archief van de NSB aan, waarin onder andere veel ledenlijsten zitten. Het is ook mogelijk dat er bij de archiefinstelling die de oorlogsarchieven beheert van de plaats waar uw grootvader tijdens de oorlog woonde, informatie over hem te vinden is. U kunt daarbij denken aan kranten, maatregelen van het plaatselijk bestuur, opvang politieke delinquenten. Zie voor het zoeken op plaats: 'Hoe vind ik informatie over mijn streek/gemeente?'.

Afhankelijk van het beroep van uw grootvader is het ook nog mogelijk dat hij na afloop van de oorlog te maken heeft gehad met één van de zuiveringscommissies. Veel sectoren in de samenleving kenden zuiveringscommissies die voor werknemers in hun sector moesten oordelen wie “goed’ of ‘fout’ geweest was tijdens de oorlog. Van een aantal sectoren (onder andere ambtenaren, politie, kunstenaars) zijn de archieven met zuiveringsdossiers bewaard gebleven. Zie hiervoor Nasleep - Zuivering.