Navigatie en titel overslaan

Thema's

Nederland

Geallieerden

In 1936 sloten Duitsland en Italië een verdrag dat leidde tot de vorming van de as Rome-Berlijn. Japan schoof op in de richting van beide asmogendheden na  ratificering van het Duits-Japanse Antikominternpact, dat gericht was tegen de Sovjet-Unie en de door dit land gesteunde activiteiten van internationale communistische partijen. Met de totstandkoming van het Driemogendhedenpact tussen Duitsland, Italië en Japan, in september 1940, verbond Japan zich officieel met de asmogendheden. De belangrijkste overige staten in Europa die zich bij hen aansloten waren Roemenië, Bulgarije en Hongarije. 

 

De landen die zich actief tegen de asmogendheden verzetten werden bekend onder de naam ‘geallieerde mogendheden’. Behalve grote naties als China, Frankrijk, Groot-Brittannië, de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie, waren dat onder meer Polen, Australië en Canada. Vanaf januari 1942 werden alle landen die de Declaratie van Verenigde Naties onderschreven – met inbegrip van de regeringen in ballingschap van de landen die door Duitsland bezet waren – beschouwd als geallieerde mogendheden. Alle staten die de declaratie ondertekenden, waaronder Nederland, verplichtten zich tot wederzijdse bijstand in de strijd tegen de asmogendheden. Deze strijd zou net zo lang worden voortgezet tot de vijanden van de geallieerden waren verslagen. Ook spraken de ondertekenaars van de Declaratie af geen afzonderlijk vrede te sluiten met een van de asmogendheden. Het was voor de eerste keer dat de term Verenigde Naties in een officieel document werd gebruikt.

De belangrijkste geallieerde landen zijn tijdens de oorlog een aantal keren bij elkaar gekomen voor overleg. Eind 1943 vond in Teheran de eerste conferentie plaats van de Grote Drie: Groot-Brittannië, de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie. Besloten werd onder meer de Sovjet-Unie te ontlasten door een invasie van Westerse troepen in Noord-Frankrijk (Operatie Overlord), die volgens de planning in mei 1944 moest plaatsvinden. Op de agenda stond voorts de  beëindiging van de oorlog in de Grote Oceaan (de Pacific War). Stalin zegde toe na het einde van de strijd in Europa de oorlog aan Japan te verklaren. In februari 1945 kwamen Roosevelt, Churchill en Stalin bijeen in Jalta. Hier werd onder meer besloten het spoedig verslagen Duitsland in bezettingszones te verdelen. Er zou behalve een Britse, Amerikaanse en Russische ook een Franse bezettingszone komen. Verder kwamen de geallieerden overeen Duitsland te demilitariseren en te denazificeren. In Jalta werd bovendien de deelname van de Sovjet-Unie bevestigd aan de oorlog tegen Japan.

Wat kunt u onder dit thema vinden?
Alles met betrekking tot Amerikanen, Canadezen, Engelsen enzovoort, zowel tijdens de oorlog als er vlak na. Denk bijvoorbeeld aan het neerstorten van geallieerde piloten in Nederland, maar ook aan inkwartiering van geallieerden na de bevrijding.

Literatuurverwijzingen

J. Ellis, Brute force: allied strategy and tactics in the Second World War, (New York 1990).
R. Overy, Why the allies won. London 1995.
G. Weinberg, A world at arms: a global history of World War II (Cambridge 2005).