Navigatie en titel overslaan

Gevonden >
Rijkswerkinrichtingen te Veenhuizen en Ommerschans, 1820-1963

Omschrijving

De huidige Penitentiaire Inrichtingen te Veenhuizen danken hun bestaan aan de Maatschappij van Weldadigheid in de Noordelijke Nederlanden. De Maatschappij stelde zich ten doel, personen die daartoe geschikt waren een bestaan te verschaffen in de landbouw. Op 1 maart 1823 werd er een overeenkomst gesloten tussen de Maatschappij en de regering, waarbij de eerstgenoemde zich verbond tot opnamen van 8000 personen. In 1823 kocht de Maatschappij de buurtschap Veenhuizen in de gemeente Norg, waar in de loop van 1823 en 1824 drie grote gebouwen verrezen, welke bekend zouden worden onder de naam gestichten, ter huisvesting van een groot deel van de bovengenoemde 8000 personen. Daarnaast werd er een aantal boerderijen gebouwd. Bij K.B. van 19 augustus 1859 werden de gestichten Ommerschans en Veenhuizen bestemd tot bedelaarsgestichten voor heel Nederland, ter opname van bedelaars en landlopers die krachtens de bepalingen van het Wetboek van Strafrecht daarin geplaatst konden worden. De Wet van 3 januari 1884, de zgn. Gestichtenwet, zorgde voor de aanwijzing van de gestichten waar gevangenisstraf, hechtenis en verblijf in een rijkswerkinrichting dienden te worden ondergaan. Als rijkswerkinrichtingen voor mannen werden aangewezen Veenhuizen II en III en het gesticht te Hoorn, voor vrouwen Veenhuizen I. De Wet van 1886 maakte ook een eind aan de zgn. vrije opname in rijkswerkinrichtingen. Bij de Wet van 18 maart 1888 werd het gesticht Ommerschans tot 31 december 1889 bestemd als rijkswerkinrichting voor mannen. Na 1914 werden de gestichten gebruikt voor uiteenlopende categorie├źn veroordeelden.
In december 1938 verbleef gedurende korte tijd in Veenhuizen I een klein aantal Duits-Joodse vluchtelingen. Na 1945 werden in Veenhuizen I, II en III wegens hun oorlogsverleden veroordeelde Duitsers ingesloten, het restant hiervan werd in november 1952 overgeplaatst naar de strafgevangenis te Breda.

Thema's

Indeling

  • Nederlandse instellingen en personen na de bevrijding
    • Overheid
  • Nederlandse overheidsinstellingen en personen voor en tijdens de bezetting in Nederland (1930-1945)

Inventarisnummers die voldoen aan de criteria

  • 572a - Inschrijvingsregister van veroordeelden wegens diverse overtredingen en misdrijven, nummers 1-443, 1941-1945, en van personen die wegens hun politieke verleden in hechtenis zijn genomen, nummers 444- 709, 1945

    Thema's

  • 573 - Inschrijvingsregister van personen die wegens hun politieke verleden in hechtenis zijn genomen, nummers 710-963, 1945

    Thema's

  • 648 - Inschrijvingsregister van politiek veroordeelden, 1947 mei - 1949 januari

    Thema's